درمان آرتروز زانو با PRP
آرتروز یکی از بیماری های رایج مربوط به سیستم اسکلتی و مفاصل بدن است. بروز این مشکل در ناحیه مفاصل از جمله زانو دردهای مزمنی را برای فرد ایجاد می کند که بسیار آزار دهنده است. امروزه تکنیک پی آر پی به عنوان یکی از روش های غیر تهاجمی برای درمان آرتروز معرفی می شود. درمان آرتروز با پی آر پی نیاز به جراحی را تا میزان زیادی کاهش می دهد. در این مطلب سعی داریم درمان آرتروز با پی آر پی را بیشتر معرفی کنیم و کاربرد این روش در درمان بیماری های مختلف را مورد بررسی قرار دهیم.
پی آر پی PRP چیست؟
پلاسمای غنی از پلاکت یا پی آر پی (PRP) از دو بخش اصلی تشکیل شده است: پلاسما یا قسمت مایع خون، و پلاکت ها. پلاکت ها یک نوع از سلول های خونی هستند که نقش مهمی در بهبودی التیام نواحی مختلف بدن دارند. این سلول ها قابلیت لخته کردن خون را دارند و حاوی فاکتورهای رشدی هستند که میتوانند تقسیم سلولی را تحریک کرده و بازسازی یا بهبود بافت را در ناحیه تحت درمان تحریک و تسریع کنند. هم چنین پلاکت ها در PRP پنج برابر بیشتر از خون معمولی هستند که نشان دهنده نقش مهم این سلول ها در ترمیم بافت ها است.
درمان آرتروز با پی آر پی
بافت غضروفی موجود در مفاصل، اصطکاک میان استخوان ها را کاهش می دهد. آرتروز زمانی ایجاد می شود که حجم بافت غضروفی در این نواحی کم شود. در این حالت دردهای مربوط به آرتروز بروز پیدا می کند. تزریق پلاسمای غنی شده از پلاکت (Platelet Rich Plasma) یا به اختصار PRP یکی از درمان های غیر جراحی است که برای درمان آرتروز توصیه می شود.
خون شامل اجزا مختلفی است از جمله گلبول های سفید، گلبول های قرمز، پلاکت، پلاسما و … . پلاسما مسئول حمل اجزای مختلف خون در داخل رگ های بدن را بر عهده دارد و شامل پروتئین ها، مواد مغذی، فاکتورهای رشد و … است. زمانی که پلاسمای غنی شده از پلاکت به ناحیه تحت درمان تزریق می شود حضور پلاکت ها و مواد موجود در پلاسما در این ناحیه باعث می شود تا بازسازی بافت غضروفی صورت بگیرد و علائم مربوط به آرتروز کاهش پیدا کند.
نحوه تزریق پی آر پی به ناحیه تحت درمان
برای درمان آرتروز با پی آر پی ابتدا بایستی محلول پلاسمای غنی شده از پلاکت آماده سازی شود. برای این کار به خون فرد متقاضی نیاز است. در شرایط کاملاً استریل نمونه گیری صورت می گیرد و خون در لوله آزمایش ریخته می شود. این لوله آزمایش حاوی متریالی است که به جداسازی اجزای خون کمک می کند. با قرارگیری لوله در دستگاه سانتریفیوژ، نیروی گریز از مرکز روند جداسازی را تکمیل می کند و نمونه پلاسمای غنی شده از پلاکت آماده خواهد شد.
در پروسه درمان آرتروز با پی آر پی بر اساس تشخیص پزشک معالج، مقدار معینی از این پلاسما در یک یا چند نوبت به ناحیه مورد درمان تزریق می شود.
قبل از PRP زانو چه اقداماتی باید انجام داد؟
- تا 2 هفته قبل از پی آر پی زانو نباید کورتون خوراکی مصرف کند.
- از یک هفته قبل از داروهای ضد انعقاد خون پرهیز نماید.
- از داروهای مسکن مانند بروفن، کدئین، ژلوفن و … به مدت یک الی دو روز قبل اجتناب کند.
- نوشیدن کافی آب و خوردن غذای سالم توصیه می گردد.
مراقبت ها بعد از PRP زانو
دوران نقاهت پس از درمان آرتروز با پی آر پی نسبتاً کوتاه است. قرمزی و درد در ناحیه مورد تزریق در طی 3 الی 7 روز پس از درمان به تدریج کاهش پیدا می کند. پزشک معالج بعد از درمان آرتروز با پی آر پی توصیه هایی را به بیمار ارائه می دهد که رعایت آن ها به حداکثر بهبودی ایجاد شده از طریق این روش کمک شایانی می کند.
این توصیه ها عبارتند از:
- در اولین روز بعد از درمان استراحت کامل توصیه می شود.
- در روزهای بعد بایستی اعمال فشار روی ناحیه تحت درمان به حداقل برسد؛ به عنوان مثال در درمان آرتروز زانو با PRP استفاده از عصا و واکر برای کاهش فشار به زانو توصیه می شود.
- از استعمال سیگار، کافئین و مشروبات الکلی در 7 روز ابتدایی دوران نقاهت خودداری شود.
- با تجویز پزشک معالج برای کنترل درد، استفاده از تیلنول مانعی ندارد.
از مصرف داروهایی که روی پلاکت اثر می گذارند مانند مانند ایبوپروفن اکیداً خودداری شود.
اثر گذاری و تعداد دفعات تزریق PRP زانو
اثر گذاری PRP معمولا از حدود یک هفته بعد از تزریق شروع و ممکن است تا 4 هفته بعد از آن طول بکشد.
بسته به نوع درد و آسیب ایجاد شده پزشک متخصص تعداد روند درمان را تشخیص می دهد. اما معمولا 3 تزریق به فاصله چند هفته ای بنا به صلاح دید پزشک انجام می گردد.
PRP برای درمان چه بیماری هایی موثر است؟
بسیاری از آسیب های مربوط به سیستم اسکلتی و عضلانی بدن با تزریق PRP قابل درمان است که در ادامه به برخی از آن ها اشاره خواهیم کرد.
- پارگی و پیچ خوردگی رباط
- آسیب به عضلات و کشیدگی آن ها
- پارگی مینیسک زانو در درجه 2 و 3
- درمان آرتروز در سایر نواحی بدن از جمله گردن، کمر، زانو، باسن، مفاصل انگشتان و …
- خار پاشنه
- آسیب به مفاصل از جمله شانه و آرنج و …
- کشش و پارگی تاندون
- صدمات مربوط به ناحیه کمر و گردن
- بهبود آسیب های ناشی از ورزش حرفه ای
موارد منع استفاده از PRP
- داشتن عفونت خصوصا در محل تزریق
- اختلال انعقادی و اختلال در سیستم ایمنی خصوصا سرطان
- کم خونی شدید و فقر آهن
- افراد باردار
هزینه پی آر پی زانو
قیمت پی آرپی زانو بسته به نوع و تعداد کیت مورد استفاده و هم چنین پزشک متخصص متفاوت می باشد. کیت های مصرفی دارای تفاوت در میزان و کیفیت جداسازی پلاکت های خونی دارند. به این خاطر نوع کیت مصرفی اهمیت بالایی دارد.